Blue Deal versterkte West-Vlaanderen in 2025: extra investeringen tegen droogte en overstromingen
In 2025 werden dankzij de Blue Deal kleine maar belangrijke stappen gezet in de aanpak van de wateruitdagingen in de West-Vlaanderen, dit blijkt uit het evaluatierapport dat Vlaams minister van Omgeving en Landbouw, Jo Brouns, voorlegde aan de regering. Ter voorbereiding van toekomstige inrichtingswerken in het kader van het programma Weerbare Westhoek werden enkele overstromingsgevoelige woningen en bijkomende percelen verworven. Daarnaast verschafte de Blue Deal ook het nodige budget om de herinrichtingswerken aan de Grote Beverdijkvaart en de Oudlandpolder te kunnen afwerken.
Eveneens in het kader van het geïntegreerde investeringsprogramma Weerbare Westhoek voerde de Vlaamse Waterweg baggerwerken uit op de Ijzer en het Lokanaal. Daarnaast werd ook de winterdijk in het Blankaartbekken hersteld, en werden de stuwen van Fintele en de Ganzepoot in Nieuwpoort vernieuwd. Tegelijk werd door het Agentschap Maritieme toegang ook geïnvesteerd in meer kustveiligheid. Zo werden de werken gestart aan de stormvloedkering op de Ijzer in Nieuwpoort en verbeterde hoogwaterbeveiliging in de haven van Blankenberge.
Met middelen uit de Blue Deal werd in 2025 gestart met de renovatie van de historische sluis Twee Speyen te Brugge. Hoewel de sluis vandaag geen functie meer heeft voor de scheepvaart, blijft ze van groot belang voor het waterbeheer in de Oudlandpolder. De vernieuwde stuw kan voortaan vanop afstand worden aangestuurd, waardoor de watertoevoer nauwkeuriger kan worden geregeld en er in droge periodes zuiniger met water kan worden omgesprongen.
Ook in de centra van Kortemark, Waregem en Gullegem kwam het water opnieuw in beeld. Langs de Zuiderlaan in Waregem begonnen de werken om de Gaverbeek opnieuw open te leggen. In Gullegem startte de centrumvernieuwing, waarbij de Heulebeek opnieuw bovengronds komt en ruimte krijgt voor groen, ontmoeting en spel. In het centrum van Kortemark werd het ambitieuze onthardingsproject van de Krekebeek verdergezet. Dergelijke projecten dragen bij aan de groenblauwe dooradering van woongebieden. Ze maken de leefomgeving weerbaarder bij hitte en zorgen ook voor meer buffercapaciteit bij hevige regenval.
“De uitdagingen in de Westhoek zijn groot. Niet alleen op het vlak van waterveiligheid maar ook door verhoogd verziltingsrisico dat ontstaat bij langdurige droogtes. Allerlei initiatieven worden momenteel opgestart om de regio stap voor stap klimaatrobuuster te maken”, zegt Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns. “We herstellen dijken en sluizen, brengen beken opnieuw bovengronds en geven water meer ruimte. Dat zijn geen plannen op papier, maar investeringen die inwoners, landbouwers, natuur en ondernemingen rechtstreeks beschermen.”
Vlaams parlementslid Loes Vandromme vult aan: “Als parlementslid uit de Westhoek ben ik bijzonder tevreden dat er vanuit de Blue Deal extra budget wordt vrijgemaakt voor onze streek. De uitdagingen zijn hier groot: we moeten ons beter wapenen tegen zowel droogte als wateroverlast en tegelijk ruimte geven aan water en natuur. Tijdens de zware overstromingen in november 2023 kwamen verschillende ministers ter plaatse kijken en werd er beloofd om de problemen structureel aan te pakken. Vandaag zien we dankzij deze Blue Deal van minister Brouns dat die beloftes geen loze woorden waren. Het is goed dat er geluisterd werd naar de expertise van mensen die onze streek door en door kennen: waterbeheerders, lokale besturen en andere experten. Zij weten als geen ander waar de knelpunten liggen en welke oplossingen op het terrein werken. Dankzij deze investeringen maken we het Vlaamse beleid ook echt tastbaar tot in de Westhoek.”
Ook in 2026 wordt er volop verder gewerkt om West-Vlaanderen klaar te maken voor de uitdagingen van morgen.
Zo wordt er in 2026 bovenop de reguliere investeringsbudget van de waterbeheerders 3 miljoen extra geïnvesteerd vanuit Blue Deal. Dit budget wordt hoofdzakelijk ingezet om extra ruimte voor water te maken. Hierbij worden onder andere enkele woningen in niet te beschermen overstromingsgevoelig gebied aangekocht. Daarnaast worden ook enkele te frequent overstromende gronden aangekocht en omgezet in natte natuur. We investeren ook in groenblauwe dooradering. Aansluitend op de heraanleg van de Krekebeek leggen we bijv. ook de Handzamevaart in Kortemark opnieuw open.
Andere werken die voorzien zijn in het Ijzerbekken:
Aanpassing van een dijk en pompstations ter hoogte van de Blankaart
In het kader van het geïntegreerde actieplan Weerbare Westhoek werd met verschillende partners een meerjarenprogramma opgemaakt. In 2025 is met Blue Deal-budget gestart met de herinrichting van de Grote Beverdijkvaart. Deze werken werden in 2026 verder gezet. Deze werken zorgen er niet alleen voor dat de risico’s op overstromings- en droogteschade verkleinen, maar zorgen ook voor meer natte natuur, sterkere groenblauwe netwerken en een betere buffering door hogere waterpeilen. Gelijkaardige werken zullen ook opgestart worden op de Koolhofvaart.
In de regio Ieper wordt de kasteelgracht geruimd en zal het wachtbekken ‘Verdronken Weiden’ op de Ieperlee geoptimaliseerd worden.
Ook voor het Leiebekken is in 2026 3 miljoen extra budget voorzien vanuit Blue Deal.
In 2026 wordt er gestart met de uitvoering van inrichtingswerken in een eerste deelgebied van het project rivierherstel Leie. In de overige deelgebieden wordt verder ingezet in de aankoop van gronden of -waar mogelijk- op zelfrealisatie. Daarnaast zal VMM in 2026 starten met een volgende fase van de openlegging van de Gaverbeek te Waregem en de Heulebeek te Gullegem op basis van extra budgetten die in 2025 vanuit Blue Deal werden voorzien. Eind 2026/Begin 2027 zal naar alle verwachting ook gestart worden met het openleggen van de Mandel in het Brugpark te Izegem in het kader van het project “Wandel op de Mandel”.
Het volledige rapport kan u hier vinden:
Microsoft Word - BlueDeal_voortgangsrapport2025_def
Ontdek de realisaties ook op: Van drogere voeten tot groenere buurten: de Blue Deal draait op volle kracht — Jo Brouns
Enkele projecten in West-Vlaanderen:
IJzer
In 2025 zorgde de Vlaamse Waterweg ervoor dat baggerwerken in de IJzer werden gefinancierd. Door opgehoopt slib weg te halen, kan de rivier bij hoge waterstanden opnieuw meer water afvoeren.
Onderdeel van Weerbare Westhoek. Weerbare Westhoek
Lo-kanaal
In 2025 zorgde de Vlaamse Waterweg ervoor dat ook het Lo-kanaal werd gebaggerd. Dat helpt om overtollig water tijdens natte periodes sneller en veiliger af te voeren.
Onderdeel van de circa 75 kortetermijnacties. Weerbare Westhoek
Fintele
In 2025 zorgde de Vlaamse Waterweg ervoor dat de renovatie van het stuwsluiscomplex van Fintele werd gefinancierd. De sluis is cruciaal om waterpeilen en afvoer in de Westhoek te regelen.
Gefinancierd in 2025; uitvoering loopt gefaseerd. Weerbare Westhoek
Grote Beverdijkvaart
In 2025 zorgde de Blue Deal ervoor dat extra middelen gingen naar een klimaatrobuuste inrichting van de Grote Beverdijkvaart. De waterloop moet water beter kunnen afvoeren én vasthouden.
Meerwerk gefinancierd in 2025. Weerbare Westhoek, Meer waterberging en betere afvoercapaciteit in de Westhoek
IJzervallei
In 2025 zorgde de Blue Deal ervoor dat laaggelegen percelen in de IJzervallei konden worden aangekocht. Zo ontstaat ruimte voor water en natuur op gronden die bij hogere zomerpeilen moeilijk bruikbaar blijven.
Aankopen gefinancierd in 2025. Weerbare Westhoek
Waregem – Gaverbeek
In 2025 zorgde de Blue Deal ervoor dat de werken begonnen om de Gaverbeek langs de Zuiderlaan opnieuw open te leggen. De beek krijgt licht, ruimte, natuurvriendelijke oevers en een promenade.
Werken gestart in september 2025. Stad Waregem
Gullegem – Heulebeek
In 2025 zorgde de Blue Deal ervoor dat de werken begonnen om de Heulebeek opnieuw zichtbaar te maken. Rond de open beek komen meer groen, verblijfsruimte en een natuurlijke speelplek.
Centrumwerken gestart in mei 2025 en duren meerdere jaren. Gemeente Wevelgem
Kortemark - Krekebeek
In 2025 werkte de gemeente Kortemark verder aan de ontharding en vergroening van het centrum ondersteund door Blue Deal-subsidies. Het project sluit aan bij een openlegging van de Handzamevaart door VMM waarmee in 2026 gestart wordt.
Project 'Groenblauwe dooradering' - Gemeente Kortemark
Twee Speyen (Brugge)
het vernieuwen van een historische sluis die functioneert als de belangrijkste waterinlaat van de Oudlandpolder (Brugge). – symbool voor Landinrichtingsproject Oudlandpolder.
Werken 2025 en 2026. Vlaamse Landmaatschappij
