Brouns zet onderhandelingen met Eternit en Etex stop en activeert juridische procedures opnieuw

Op voorstel van Vlaams minister van Omgeving, Jo Brouns, zet de Vlaamse Regering de onderhandelingen met Eternit en Etex over het asbestverleden in Vlaanderen stop. Meer dan anderhalf jaar lang werd ernstig, discreet en constructief gezocht naar een historische regeling. Die gesprekken hebben echter niet geleid tot een aanvaardbaar resultaat.

De Vlaamse Regering beslist daarom om alle juridische pistes opnieuw te activeren. De burgerlijke procedure tegen Eternit NV, Etex NV en de juridisch aanspreekbare bestuurders wordt hervat. Daarnaast wordt een strafklacht voorbereid bij de bevoegde gerechtelijke instanties.

“Wij hebben Eternit en Etex de kans gegeven om zelf verantwoordelijkheid op te nemen voor een van de zwaarste milieu en gezondheidsmisdrijven uit onze recente geschiedenis. Die kans is niet gegrepen en dat betreuren we. Maar onderhandelen kan geen doel op zich worden. Als een redelijke regeling onmogelijk blijkt, dan rest de weg van het recht. Vlaanderen zal die weg nu vastberaden volgen”, zegt Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns.

De vorige en de huidige Vlaamse Regering hebben bijna twee jaar geprobeerd om via overleg tot een regeling te komen. Daarbij was steeds duidelijk dat een akkoord alleen mogelijk kon zijn wanneer Eternit en Etex hun maatschappelijke verantwoordelijkheid op een betekenisvolle manier zouden opnemen.

Dat is volgens de Vlaamse Regering onvoldoende gebeurd. De kloof tussen wat Vlaanderen noodzakelijk acht en wat Eternit en Etex bereid bleken op te nemen, blijft veel te groot.

“Wij betreuren dat de uitgestoken hand niet werd gegrepen. Een onderhandelde regeling had sneller duidelijkheid kunnen brengen en sneller middelen kunnen vrijmaken voor de aanpak van het asbestverleden in Vlaanderen. Maar zorgvuldig onderhandelen betekent ook dat je op een bepaald moment conclusies trekt. Dat moment is nu gekomen”, aldus Brouns.

De Vlaamse Regering en OVAM hebben Eternit, Etex en betrokken bestuurders al in maart 2024 in gebreke gesteld. Vervolgens werd een burgerlijke procedure opgestart. Die procedure werd tijdelijk op de bijzondere rol geplaatst om een minnelijke regeling alle kansen te geven.

Verantwoordelijkheid voor het asbestverleden

Asbest heeft in Vlaanderen een zware menselijke, maatschappelijke en financiële tol geëist. Gezinnen, voormalige werknemers, omwonenden en lokale gemeenschappen dragen vandaag nog steeds de gevolgen.

Van ondernemingen die jarenlang een centrale rol speelden in de productie, commercialisering en verspreiding van asbesthoudende materialen, mag volgens de Vlaamse Regering verwacht worden dat zij hun verantwoordelijkheid opnemen. Die verantwoordelijkheid verdwijnt niet omdat de feiten zich lang geleden hebben afgespeeld, noch omdat ondernemingen vandaag anders georganiseerd zijn dan vroeger

De Vlaamse Regering is dan ook van oordeel dat Eternit en Etex zich niet kunnen onttrekken aan hun verantwoordelijkheid voor het asbestverleden in Vlaanderen.

Burgerlijke procedure en strafklacht

De burgerlijke procedure tegen Eternit NV, Etex NV en de juridisch aanspreekbare bestuurders wordt opnieuw opgenomen. Daarnaast wordt een strafklacht voorbereid bij de bevoegde gerechtelijke instanties. De Vlaamse Regering is van oordeel dat de feiten ernstig genoeg zijn om ten gronde onderzocht te worden.

“Wij zullen alle middelen inzetten die de rechtsstaat ons biedt. Dat uit verantwoordelijkheid tegenover de slachtoffers, de omwonenden, de lokale besturen en alle Vlamingen die vandaag mee betalen voor de gevolgen van het asbestverleden. Wie jarenlang verdiend heeft aan asbest, kan zich vandaag niet wegsteken voor de gevolgen ervan. De deur van het overleg is nu dicht. De weg van het recht ligt opnieuw open, en die zullen we vastberaden bewandelen.”