Landbouwers sluiten opnieuw meer beheerovereenkomsten. Jo Brouns: “Symbool voor het herwonnen vertrouwen tussen landbouw en natuur”
In 2026 sloten 2.822 landbouwers één of meer beheerovereenkomsten met de Vlaamse Landmaatschappij (VLM). Samen beheren zij 7.114 hectare landbouwgrond met extra aandacht voor biodiversiteit. Dat betekent een stijging van 20% in areaal en 11% in het aantal landbouwers met een beheerovereenkomst ten opzichte van 2025.
Die trendbreuk is opvallend. In de vorige legislatuur nam het areaal beheerovereenkomsten immers sterk af. Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns is dan ook tevreden dat landbouwers opnieuw massaal intekenen op deze vrijwillige engagementen. “Dat landbouwers opnieuw kiezen voor beheerovereenkomsten, is voor mij een duidelijk signaal van het herwonnen vertrouwen tussen landbouw en natuur,” zegt minister Jo Brouns. Opvallend is bovendien dat Limburg de sterkste stijger is in areaal beheerovereenkomsten.
Beheerovereenkomsten zijn contracten die landbouwers vrijwillig afsluiten met de VLM voor een periode van vijf jaar. In ruil voor een vergoeding leveren zij inspanningen voor de biodiversiteit. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verbeteren van leefgebieden voor soorten zoals veldleeuwerik en grutto, of om het onderhoud van kleine landschapselementen zoals hagen en heggen of knotbomen.
Na een duidelijke terugval in de vorige legislatuur keert het tij nu opnieuw. In 2020 sloten nog 3.749 landbouwers beheerovereenkomsten af, goed voor 12.755 hectare. In 2025 was dat gedaald tot 2.549 landbouwers en 5.948 hectare. De cijfers van 2026 tonen opnieuw een duidelijke groei.
Alle types beheerovereenkomsten in de lift in 2026
Elk type beheerovereenkomst kende in 2026 een duidelijke toename:
de beheerovereenkomsten voor soortenbescherming groeiden met 14 %, van 2.557 hectare in 2025 naar 2.915 hectare in 2026,
de beheerovereenkomsten bufferen en verbinden (perceelsranden) namen toe met 20 %, van 2.050 hectare in 2025 naar 2.467 hectare in 2026,
de beheerovereenkomsten voor botanisch beheer stegen met maar liefst 29 %, van 1.328 hectare in 2025 naar 1.715 hectare in 2026,
ook bij de beheerovereenkomsten voor het onderhoud van kleine landschapselementen is er een opvallende groei. Zo steeg vooral het aantal knotbomen onder beheerovereenkomst van 14.000 knotbomen naar bijna 20.000 knotbomen in één jaar tijd. Het areaal houtkanten nam toe tot 16 hectare, heggen tot 95 kilometer en hagen tot 433 kilometer.
“Onze landbouwers tonen hiermee dat ze niet alleen instaan voor lekker en kwaliteitsvol voedsel, maar tegelijk ook actief meewerken aan oplossingen voor biodiversiteit,” zegt minister Brouns. “Met die inspanningen maken landbouwers een wezenlijk verschil voor de toekomst van onze landbouw en onze leefomgeving. Daarvoor verdienen ze alle waardering.”
Limburg sterkste stijger
In de provincie Limburg sloten 606 landbouwers één of meer beheerovereenkomsten met de VLM, goed voor 21% van alle landbouwers met een beheerovereenkomst in Vlaanderen. Samen beheren zij 1.440 hectare, of 20% van het totale areaal beheerovereenkomsten.
Dat betekent een stijging van 50% in areaal en 20% in het aantal landbouwers ten opzichte van 2025. Vooral de beheerovereenkomsten voor botanisch beheer (+49%) en soortenbescherming (+66%) namen sterk toe.
Oproep aan landbouwers om nieuwe beheerovereenkomsten te sluiten
Landbouwers die interesse hebben in een beheerovereenkomst kunnen zich aanmelden via het e-loket beheerovereenkomsten. Een VLM-bedrijfsplanner neemt vervolgens contact op voor vrijblijvend advies en begeleiding bij de aanvraag.
Met een beheerovereenkomst dragen landbouwers bij aan een biodiverser landschap. Tegelijk profiteren ze van een gezondere bodem, een betere waterhuishouding, minder erosie en meer natuurlijke plaagbestrijding dankzij nuttige insecten.
Cijfers
Aantal landbouwers per provincie in 2025 en 2026, alsook toename in absolute cijfers en percentage:
Areaal beheerovereenkomsten per provincie in 2025 en 2026, alsook toename in absolute cijfers en percentage:
