Minister Brouns herneemt ruimtelijk uitvoeringsplan voor uitbreiding van Nelissen Steenfabrieken in Lanaken
De Vlaamse Regering heeft vrijdag, op initiatief van minister van Omgeving Brouns, het ontwerp van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) ‘Nelissen Steenfabrieken NV’ voorlopig vastgesteld. Daarmee wordt het planproces voor de uitbreiding van het historisch gegroeide bedrijf in Lanaken hernomen nadat de Raad van State de eerdere definitieve vaststelling had vernietigd. Het ontwerpplan creëert ruimte voor verdere investeringen en toekomstige werkgelegenheid en gaat tegelijk gepaard met maatregelen om de open ruimte en de landbouwstructuur in de omgeving te versterken.
Nelissen Steenfabrieken is een fabrikant van gevelstenen en geveloplossingen in Lanaken. De geschiedenis van het bedrijf begon ruim 100 jaar geleden, toen Nelissen zich als lokaal familiebedrijf op de binnenlandse afzetmarkt profileerde. Vandaag is het bedrijf uitgegroeid tot een grote speler op de internationale markt met een productie van maximaal 180 miljoen stenen per jaar. Nelissen kampt met een tekort aan ruimte en productiecapaciteit om verdere groei te ondersteunen. Een uitbreiding binnen het bestaande juridische kader is niet mogelijk.
Toekomst voor een lokaal verankerde werkgever
In 2019 kreeg Nelissen Steenfabrieken een voorwaardelijk positief planologisch attest. Op basis daarvan werd in 2020 een vergunning verleend voor onder meer een uitbreiding van de stapelruimte voor bakstenen, bijkomende kleiopslag en de aanleg van een groen- en waterbuffer. Die investeringen werden inmiddels gerealiseerd en worden met dit GRUP planologisch verankerd.
Daarnaast creëert het GRUP een ruimtelijk kader voor de ontwikkeling van het bedrijf op langere termijn. Zo worden onder meer een nieuwe productiehal, installaties voor kleivoorbereiding en zandveredeling, bijkomende kleiopslag en een uitbreiding van de stapelplaats voor bakstenen mogelijk gemaakt. Het plan legt ook voorschriften vast voor waterbuffering en voor de inrichting en uitvoering van de bufferstrook rond de uitbreidingszone. Het is de ambitie van Nelissen Steenfabrieken om op een milieuvriendelijke manier energie op te wekken voor het productieproces en op termijn klimaatneutraal te produceren.
Momenteel werken ongeveer 160 mensen bij Nelissen Steenfabrieken. Twee derde van de werknemers woont binnen een straal van tien kilometer rond het bedrijf. De realisatie van een nieuwe fabriek kan gepaard gaan met ongeveer 40 bijkomende arbeidsplaatsen.
Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns: "Nelissen Steenfabrieken is al meer dan honderd jaar een vaste waarde in Limburg. Het bedrijf zorgt vandaag voor werkgelegenheid voor heel wat gezinnen in de regio en wil blijven investeren in de toekomst. Met dit ontwerp-GRUP geven we opnieuw perspectief aan een lokaal verankerd familiebedrijf, op basis van de meest recente wetenschappelijke inzichten en met respect voor de draagkracht van de omgeving. Zo creëren we ruimte voor economische ontwikkeling en versterken we tegelijk de open ruimte."
Geactualiseerd onderzoek na arrest Raad van State
Het GRUP werd in januari 2024 definitief vastgesteld door de Vlaamse Regering. In juni 2025 vernietigde de Raad van State die beslissing omdat bij de milieubeoordeling niet de meest recente wetenschappelijke informatie over kritische drempelwaarden voor stikstofdepositie was gebruikt.
Daarom werd het milieueffectenonderzoek opnieuw uitgevoerd. De passende beoordeling en natuurtoets werden geactualiseerd en het dossier werd aangepast aan de recentste wetenschappelijke inzichten en het stikstofdecreet. Op basis daarvan wordt het planproces nu hernomen.
Woonuitbreidingsgebied Ter Hocht omgezet naar landbouwgebied
Bij de bedrijfsuitbreiding van Nelissen Steenfabrieken wordt landbouwgebied ingenomen. Om de impact van het plan op landbouw te beperken, wordt binnen hetzelfde planproces elders in de gemeente Lanaken een harde bestemming omgezet naar open ruimte. In de deelgemeente Smeermaas wordt het woonuitbreidingsgebied Ter Hocht omgezet naar landbouwgebied. Zo wordt het huidige landbouwgebruik bevestigd en de landbouwstructuur versterkt.
Openbaar onderzoek
Van 25 augustus tot en met 23 oktober 2026 loopt een openbaar onderzoek. Tijdens die periode kunnen inwoners, organisaties en andere betrokkenen opmerkingen of bezwaren indienen. Nadien worden alle inspraakreacties verwerkt en wordt het dossier opnieuw aan de Vlaamse Regering voorgelegd voor definitieve vaststelling.
Meer informatie
Alle documenten zijn raadpleegbaar via de projectpagina van het Departement Omgeving. Tijdens het openbaar onderzoek liggen de documenten ook ter inzage bij de gemeente Lanaken.
