2529 landbouwers zetten zich extra in voor de natuur

De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) heeft op eind april de vergoedingen voor de beheerovereenkomsten van 2025 uitbetaald. In totaal ontvangen 2529 landbouwers samen 11.052.715 euro voor hun inspanningen via beheerovereenkomsten in 2025. Daarmee beheren ze in Vlaanderen 5.948 hectare landbouwgrond op een manier die de biodiversiteit nóg meer versterkt en het landschap ten goede komt. “Landbouwers doen enorme inspanningen om zorg te dragen voor de Vlaamse landbouwlandschappen en de biodiversiteit. Die publieke diensten, waar de markt onvoldoende oog voor heeft, geven onze landbouwers recht op een vergoeding vanuit de overheid,” zegt Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns.

Zichtbare resultaten op het veld

Met een beheerovereenkomst zorgen landbouwers voor meer soortenrijkdom, een aantrekkelijker landschap en een veerkrachtigere landbouw. Zo leggen ze onder meer kruidenrijke akkerranden en bloemenstroken aan, beheren botanische graslanden en onderhouden heggen, knotbomen en houtkanten. De beheerovereenkomsten zijn leefplekken voor tal van planten en dieren. Tegelijk leveren ze ook voordelen op voor de landbouw en de maatschappij, zoals bestuiving, natuurlijke plaagbeheersing en een gezondere bodem. Aanvullende voordelen zijn onder meer waterzuivering, waterinfiltratie, erosiebestrijding en extra koolstofopslag.

Overzicht van de uitbetaalde vergoedingen

De onderstaande tabel toont de totale vergoedingen en de bijhorende oppervlaktes of lengtes per type beheerovereenkomst. Deze maatregelen worden gefinancierd met Vlaamse en Europese middelen (ELFPO).

Type beheerovereenkomst

Uitbetaalde vergoeding

% van totaal

Oppervlakte/lengte in 2025

Bufferen en verbinden

3.834.481

34,7%

2.050 ha

Soortenbescherming

4.726.738

42,8%

2.184 ha

Beheer kleine landschapselementen

1.040.846

9,4%

490 km heggen en hagen; 13,86 ha houtkanten; 14.333 knotbomen

Botanisch beheer

1.450.650

13,1%

1.327 ha

Totaal

11.052.715

100,0%

5.948 ha

Vlaams minister Jo Brouns: “Met beheerovereenkomsten tonen duizenden landbouwers elke dag dat landbouw en extra zorg voor natuur perfect hand in hand kunnen gaan,” zegt minister Brouns. “Ze kiezen bewust voor maatregelen die de biodiversiteit versterken, water en bodem beschermen en het landschap mooier maken. Die inspanning verdient waardering én een correcte vergoeding. Met deze uitbetaling investeren we tegelijk in een veerkrachtige landbouw en in biodiversiteit.”

Slim combineren loont

Landbouwers met percelen naast een VHA-waterloop zijn sinds 2026 verplicht een beschermingsstrook aan te leggen. In beheergebied kan die verplichte strook slim gecombineerd worden met een beheerovereenkomst. Zo’n combinatie telt niet alleen als invulling van de verplichting, maar levert ook een vergoeding op. Dat maakt het mogelijk om regelgeving om te zetten in een praktische, ecologische en kostendekkende oplossing op het bedrijf.

Verdere opmars beheerovereenkomsten in 2026

In 2026 sloten 2.822 landbouwers één of meer beheerovereenkomsten met de Vlaamse Landmaatschappij (VLM). Samen beheren zij 7.114 hectare landbouwgrond met extra aandacht voor biodiversiteit. Dat betekent een stijging van 20% in areaal en 11% in het aantal landbouwers met een beheerovereenkomst ten opzichte van 2025.

In de provincie Limburg sloten 606 landbouwers één of meer beheerovereenkomsten met de VLM, goed voor 21% van alle landbouwers met een beheerovereenkomst in Vlaanderen. Samen beheren zij 1.440 hectare, of 20% van het totale areaal beheerovereenkomsten.

Dat betekent een stijging van 50% in areaal en 20% in het aantal landbouwers ten opzichte van 2025. Vooral de beheerovereenkomsten voor botanisch beheer (+49%) en soortenbescherming (+66%) namen sterk toe.

“De stijging in het aantal beheerovereenkomsten is een symbool voor het herwonnen vertrouwen tussen landbouw en natuur. We hebben de ambitie om ook de komende jaren het areaal aan beheerovereenkomsten te laten stijgen,” aldus minister Jo Brouns.

Nieuwe beheerovereenkomsten vanaf 2027

Landbouwers die interesse hebben in een nieuwe beheerovereenkomst vanaf 2027, kunnen dat doorgeven via het Mestbankloket, bij voorkeur vóór 1 september 2026. Na aanmelding neemt een VLM-bedrijfsplanner contact op voor gratis uitleg en advies.

Een beheerovereenkomst biedt landbouwers vijf jaar lang een vergoeding voor hun inzet voor de biodiversiteit. Voor veel beheerovereenkomsten ligt die rond 2.000 euro per hectare per jaar. Als de beheerovereenkomst afloopt is de landbouwer vrij om het contract al dan niet te vernieuwen.