Slimme camera’s sporen dieselfraude op bij vrachtwagens
Vanaf 20 mei starten de Vlaamse overheid en haar partners een reeks intensieve wegkantcontroles om voertuigen met uitzonderlijk hoge uitstoot van de weg te halen. De controles gebeuren in samenwerking met VLABEL Controle, de lokale en federale politie en met delegaties uit Denemarken, Nederland en Ierland. GOCA Vlaanderen en het Joint Research Center van de Europese Commissie ondersteunen de inspecteurs door hen kennis te laten maken met innovatieve inspectie-instrumenten. Tegelijk zetten de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), Port of Antwerp-Bruges en een Europees onderzoeksconsortium grootschalige campagnes met remote sensing-technologie in om voertuigemissies op de weg te meten.
Slimme combinatie van metingen en wegcontroles viseert kleine groep voertuigen met grote impact
De controleactie maakt deel uit van een bredere strategie om emissiefraude en defecte emissiesystemen aan te pakken. Analyses tonen aan dat een kleine groep voertuigen verantwoordelijk is voor een groot deel van de uitstoot. Eén vrachtwagen (Euro VI) die zijn katalysator uitschakelt om onderhoudskosten te besparen, stoot evenveel stikstofoxiden uit als 15 reglementaire vrachtwagens.
Door deze voertuigen gericht op te sporen en te controleren, wil Vlaanderen snel en kostenefficiënt de luchtkwaliteit verbeteren en bijdragen aan een eerlijk speelveld voor de transportsector.
Gericht controleren dankzij slimme technologie
De controles langs de weg worden steeds vaker gestuurd door meetgegevens. Remote sensing – waarbij de uitstoot van voorbijrijdende voertuigen wordt gemeten zonder ze te stoppen – speelt daarin een centrale rol.
Deze technologie laat toe om voertuigen met een verhoogd risico op problemen vooraf te selecteren. Zo worden controles efficiënter en kunnen inspecteurs zich focussen op verdachte voertuigen, terwijl de andere voertuigen gewoon kunnen doorrijden.
Eerdere ervaringen tonen dat deze aanpak een veel hogere trefkans oplevert: waar klassieke controles slechts in ongeveer 5 % van de voertuigen problemen detecteerden, steeg dit naar meer dan 80 % wanneer ze werden gestuurd door meetgegevens. Eerder onderzoek in Vlaanderen toonde aan dat de gerichte aanpak van die kleine groep probleemvoertuigen de emissies van de vrachtwagenvloot in Vlaanderen met ruim 40 % kan verminderen.
Eén geïntegreerde aanpak: meten, keuren en controleren
De intensieve controleactie illustreert hoe Vlaanderen inzet op een geïntegreerde en datagedreven aanpak van voertuigemissies.
Remote sensing en voertuigcontroles vormen daarbij één samenhangend systeem:
metingen op de weg leveren gerichte informatie over de uitstoot van individuele voertuigen;
deze gegevens worden gebruikt om voertuigen doelgericht te controleren op niet-werkende onderdelen om de uitstoot te beperken;
resultaten van controles voeden op hun beurt de databanken, waardoor het systeem steeds slimmer wordt.
Die wisselwerking zorgt ervoor dat de beschikbare inspectiecapaciteit veel efficiënter wordt ingezet, dat zware vervuilers sneller worden opgespoord en aangepakt terwijl de meerderheid geen last ondervindt van de controles.
Ook signaal naar fabrikanten en internationale samenwerking
De aanpak richt zich niet alleen op voertuigeigenaars, maar draagt ook bij aan een sterker toezicht op voertuigfabrikanten. Door praktijkmetingen op de weg te analyseren, kan worden nagegaan of voertuigen in reële omstandigheden blijven voldoen aan de normen.
De aanwezigheid van buitenlandse delegaties en de ondersteuning van de Europese Commissie onderstrepen bovendien de internationale belangstelling voor de Vlaamse aanpak, die inzet op innovatie en samenwerking.
Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns: ‘We kiezen resoluut voor een slimme en rechtvaardige aanpak. Met gerichte controles halen we de grootste vervuilers van de weg, terwijl wie zijn voertuig correct onderhoudt daar geen hinder van ondervindt. Door technologie zoals remote sensing slim te combineren met keuringen en wegcontroles, boeken we snel vooruitgang voor onze luchtkwaliteit en zorgen we voor een eerlijk speelveld. Zeker wat buitenlandse voertuigen betreft, betekent dit een enorme verbetering van de pakkans.”
Naar een structurele versterking van het beleid
De controleactie kadert in een breder pakket van beleidsmaatregelen om de handhaving van voertuigemissies in Vlaanderen structureel te versterken. Daarbij wordt ingezet op:
een grootschalig remote sensing meetprogramma met vaste en mobiele sensoren;
gerichte inzet van nieuwe controleprocedures, gericht op een kleine groep voertuigen waar het risico op niet-werkende emissiecontrolesystemen het grootst is;
verdere uitbouw van databanken en samenwerking tussen betrokken diensten en partners zoals stad Antwerpen.
Die geïntegreerde aanpak moet ervoor zorgen dat voertuigen met uitzonderlijk hoge uitstoot sneller en doeltreffender worden aangepakt en dat Vlaanderen zijn luchtkwaliteitsdoelstellingen haalt.
