28 acties voor waterbestendig maken Vondelbeek in Dendervallei

Het actieplan voor het stroomgebied van de Vondelbeek in de Denderstreek is klaar. Het bevat 28 acties om de beekvallei en het omliggende landschap beter bestand te maken tegen overstromingen en droogte. Het Vlaamse Departement Omgeving, de VMM, de provincies Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant en de lokale partners plaatsten woensdag hun handtekening onder het plan waarmee ze de krachten bundelen. De ondertekening vormt het startsein voor de uitvoering van diverse waterprojecten in en rond de Vondelbeek.

Het actieplan is het resultaat van anderhalf jaar samenwerken. Het gaat om een samenwerking van de Vlaamse overheid (Departement Omgeving en VMM), de provincies Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant, de stad Dendermonde, de gemeenten Lebbeke, Opwijk, Buggenhout, de Regionale landschappen Schelde-Durme en Brabantse Kouters, en de polders van de Beneden Dender en Vlassenbroek.

Wateroverlast en waterkwaliteit van de Vondelbeek
De omgeving van de Vondelbeek kampt regelmatig met wateroverlast. Enkele jaren geleden zijn al gecontroleerde overstromingsgebieden aangelegd. Deze ingrepen blijken echter niet voldoende. Naast knelpunten waar zich acute overlast kan voordoen, zijn er ook problemen met de waterkwaliteit. Tot op vandaag is de Vondelbeek de waterloop met de slechtste waterkwaliteit in het Denderbekken. De erosie in het opwaartse gebied  en het feit dat omliggende woningen nog rechtstreeks hun afvalwater lozen in de waterloop vormen belangrijke oorzaken.

Concrete acties op het terrein
Er was dan ook nood aan een bredere samenwerking en bundeling van investeringen om het landschap  en watersysteem duurzaam te versterken. Eind 2024 namen het Departement Omgeving en de provincie Oost-Vlaanderen onder de vlag T.OP Dender het initiatief om samen met de verschillende partners  een breed gedragen actieplan op te maken. Het actieplan voor  de Vondelbeek  omvat 28 acties voor meer waterveiligheid, het versterken van het landschap en het tegengaan van droogteproblemen. Een greep uit het actieplan:

•                 In Opwijk zijn infrastructuurprojecten gepland om water langer op te houden of meer ruimte te geven, zoals het openleggen van de Asbeek bij Konkelgoed of het aanleggen van een bijkomend bufferbekken in de Bolstraat.

•                 In Lebbeke moet een onthardingsproject van 5.000 m² de natuurlijke oevers langs de Langestraat herstellen.

•                 Bij de Gersemeers in Buggenhout zullen poelen hersteld worden zodat ze het water beter kunnen vasthouden.

•                 In Dendermonde zal het sportcentrum Sint-Gillis verder uitbreiden met behoud van de nodige ruimte voor water en de creatie van ecologische Vondelbeekoevers.

•                 Het actieplan voorziet ook rioleringsprojecten om de waterkwaliteit te verbeteren. Zo zal het hemelwater niet langer afgevoerd worden, maar terug in het landschap worden gebracht.

•                 Verschillende gemeenten gaan de aanleg van individuele behandelingsinstallaties voor afvalwater stimuleren.

•                 Er zijn acties om de erosie en droogteproblematiek in het stroomgebied te verminderen en water in kleine grachten gecontroleerd vast te houden.

•                 Verder zullen de overheden zowel omwoners als landbouwers sensibiliseren voor acties die ze zelf kunnen  ondernemen.

•                 Tot slot engageren de ondertekenaars van het actieplan zich ertoe meer samen te werken, over gemeente - en provinciegrenzen heen.

Het actieplan vormt de basis voor een duurzame en nauwe samenwerking tussen waterbeheerders, rioolbeheerders, lokale en bovenlokale overheden, inwoners en andere partners en zal de komende jaren vorm krijgen. De lokale besturen hebben heel wat van de acties vastgelegd in hun meerjarenplannen. Daarbovenop voorzag het Departement Omgeving de voorbije 2 jaar meer dan 1 miljoen euro steun uit de Blue Deal. Bedoeling is dat in 2027 de eerste acties op het terrein te zien zijn.

Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns: “Met de Blue Deal investeren we resoluut in meer waterveiligheid in de Dendervallei. Voor het strategische programma T.OP Dender maken we in 2026 4,5 miljoen euro vrij. Die middelen laten toe om de Dender opnieuw meer ruimte te geven, water langer vast te houden en samen met lokale partners concrete stappen te zetten tegen overstromingen en droogte, én voor een betere waterkwaliteit. Dit actieplan voor de Vondelbeek past perfect in die langetermijnvisie”