46 kandidaturen voor Lokale Blue Deals tonen groot draagvlak voor waterzekerheid in Vlaanderen

De oproep voor Lokale Blue Deals heeft heel wat in beweging gezet. Tegen de deadline van 3 juli ontving de Vlaamse overheid 46 kandidaturen van lokale gebiedscoalities. Samen bestrijken die kandidaat-coalities ongeveer de helft van Vlaanderen. “De grote belangstelling toont dat lokale besturen, gebiedspartners en andere betrokkenen klaar staan om samen te werken aan meer waterzekerheid, sterkere sponslandschappen en een veerkrachtige open ruimte”, zegt Vlaams minister Jo Brouns.

Vlaanderen staat voor grote uitdagingen op het vlak van droogte, wateroverlast, waterkwaliteit, bodemkwaliteit, landbouw en natuur. Door de klimaatverandering, de groeiende bevolking en economische ontwikkelingen wordt de druk op de open ruimte groter. Met de Lokale Blue Deals wil de Vlaamse overheid lokale partners samenbrengen in gebiedscoalities die werken aan sponslandschappen: landschappen die water beter vasthouden waar het valt, laten infiltreren in de bodem en vertraagd afvoeren.

De waterzekerheidsdoelen, ook sponsdoelen genoemd, worden per afstroomgebied tegen eind 2026 verwacht. Het bepalen van deze sponsdoelen is een noodzakelijke stap om Vlaanderen structureel beter te beschermen tegen droogte en wateroverlast en om de waterkwaliteit, bodemkwaliteit, landbouw en natuur te versterken. De Lokale Blue Deals passen binnen het bredere kader van de Blue Deal 2.0 en moeten de bestaande terreinwerking versterken en Vlaamse doelstellingen sneller omzetten in concrete acties.

Grote respons uit heel Vlaanderen

De Vlaamse Regering lanceerde de oproep Lokale Blue Deals op 6 maart 2026. De respons is groot: tegen 3 juli werden 46 kandidaturen ingediend. Het gaat zowel om nieuwe coalities als om bestaande samenwerkingen, bijvoorbeeld uit Water+Land+Schap, Weerbaar Waterlandschap, strategische projecten, territoriale ontwikkelingsprogramma’s, taskforces, riviercontracten, Vlaamse parken of andere gebiedsgerichte trajecten. Ook gebiedscoalities zoals voorzien in het Mestdecreet kunnen een plaats krijgen binnen de Lokale Blue Deals. Dat zijn coalities die werken aan maatregelen om nutriëntenverliezen te verminderen, de waterkwaliteit te verbeteren en de link te leggen met bodemzorg en landbouwpraktijken. Met de Lokale Blue Deals proberen we de verschillende initiatieven wat meer te stroomlijnen waardoor ook een efficiëntere ondersteuning mogelijk is.

De ingediende kandidaturen tonen aan dat kennis, engagement en energie op het terrein aanwezig zijn om samen concrete oplossingen mogelijk te maken.

Minister van Omgeving Jo Brouns: “Ik ben heel blij met de grote belangstelling voor de Lokale Blue Deals. Die toont dat Vlaanderen klaar is om lokaal en gebiedsgericht werk te maken van meer waterzekerheid. Alleen door landschapsbreed samen te werken kunnen we onze omgeving beter wapenen tegen droogte en wateroverlast.”

Selectie in het najaar

Nu de deadline voor indiening voorbij is kan het selectieproces starten. De jury krijgt daarbij advies van een groep van wetenschappers. Het selectievoorstel wordt ter goedkeuring in het najaar voorgelegd aan de minister van Omgeving.

Het Steunpunt Lokale Blue Deals bereidt intussen een raamovereenkomst voor om de coalities te begeleiden tijdens hun planningsfase. Daarnaast werkt het steunpunt verder aan landbouwbegeleiding, zowel in de planningsfase als in de uitvoeringsfase, en aan monitoring. Daarbij wordt voortgebouwd op de ervaringen uit Water+Land+Schap en Weerbaar Waterlandschap.

Van planning naar uitvoering

De effectieve engagementen van de Lokale Blue Deals worden verwacht in de loop van 2027 en het voorjaar van 2028, aan het einde van de planningsfase. Dan beschikken de gebiedscoalities over een gebiedsvisie, een inrichtingsplan, een actieplan en een financieringsplan. Daarna start de uitvoeringsfase. In 2028 volgt nog een tweede oproep.

Minister van Omgeving Jo Brouns: “De grote interesse toont dat de Lokale Blue Deals aansluiten bij een breed gevoelde behoefte. In heel Vlaanderen staan partners klaar om samen verantwoordelijkheid te nemen en concrete oplossingen uit te werken voor hun gebied. Zo brengen de Lokale Blue Deals mensen, kennis en terreinervaring samen en versterken ze de gezamenlijke beweging naar meer waterzekerheid en veerkrachtige sponslandschappen.”

De Lokale Blue Deals zijn gebiedsgerichte samenwerkingen waarin lokale besturen, terreinbeheerders, landbouwers, waterbeheerders en andere partners samen werken aan sponslandschappen. Meer informatie en inspiratie is beschikbaar in de digitale brochures over sponslandschappen en Weerbaar Waterlandschap.

Voor meer inhoudelijke informatie:

https://www.integraalwaterbeleid.be/nl/bluedeal/lokale-blue-deals