Brouns lanceert ‘BouwBoost’: sneller bouwen in kernen om open ruimte te beschermen
800 goedgelegen bedrijfssites en ca. 30 000 leegstaande woningen kunnen potentieel omgevormd worden tot woningen
De bouwshift waar Vlaanderen voorstaat biedt kansen tot een opwaardering van onze kernen. Veel dorpen of steden hebben nog oude verloederde plekken in kernen die zouden omgevormd kunnen worden tot mooie kwalitatieve publieke ruimte met woningen. Door in te zetten op kernversterking kunnen we tevens onze steeds schaarser wordende open ruimte vrijwaren. Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns lanceert daarom de bouwboost, een nieuwe aanpak die bouwprojecten versnelt waar het logisch is: in dorpen en steden, op bestaande sites. Projecten die passen binnen het concept van de bouwboost zullen sneller en met minder administratieve last kunnen worden gerealiseerd onder voorwaarde dat ze een hoge kwaliteit hebben en bijdragen aan de maatschappelijke noden zoals betaalbaar wonen.
De bouwboost vertrekt vanuit de bouwshift: minder verspreid bouwen en meer inzetten op hergebruik, verdichting en herontwikkeling van plekken die vandaag al bebouwd zijn. Leegstaande gebouwen, verouderde bedrijfsterreinen, sites met een lage benutting of dorpskernen met renovatiepotentieel krijgen zo opnieuw kansen.
Centraal in de bouwboost staat het bouwshiftconvenant. Dat is een samenwerkingsovereenkomst tussen Vlaanderen, lokale besturen en de eigenaar, op maat van een concreet project. Vooraf worden duidelijke afspraken gemaakt over timing, kwaliteit, procedures en verwachtingen. Dat moet vermijden dat projecten, die bijdragen aan de maatschappelijke noden en zich inschrijven in de bouwshift, vastlopen in jarenlange onzekerheid of versnipperde regels.
De aanpak is bewust geïnspireerd op het brownfieldconvenant, dat de voorbije jaren succesvol werd ingezet voor de herontwikkeling van vervuilde gronden. Dat model bewees dat complexe projecten wél vooruitgaan als overheden vooraf samenwerken en duidelijke afspraken maken. Bovendien leidt het veelvuldig overleg dat kenmerkend is voor deze projecten tot state-of-the-art resultaten. Tot vandaag was die aanpak echter beperkt tot vervuilde sites. Met de bouwboost wordt die formule verruimd, ook naar plekken waar de bodem niet vervuild is, maar waar herontwikkeling maatschappelijk wenselijk is. Daardoor komen veel meer projecten in aanmerking.
De bouwboost wil tegelijk snelheid maken én kwaliteit garanderen. Projecten moeten bijdragen aan leefbare kernen, sociaal of betaalbaar wonen, goede bereikbaarheid en voldoende groen en water. Open ruimte beschermen blijft daarbij een duidelijke randvoorwaarde.
Minister Brouns wil de bouwboost nu concreet maken met proefprojecten, samen met steden en gemeenten, de bouwsector en de koepel van de huisvestingsmaatschappijen. Die pilootprojecten moeten aantonen dat de aanpak werkt op het terrein en zullen helpen om het model verder te verfijnen voor bredere toepassing.
“We hebben in Vlaanderen al gezien dat het brownfieldconvenant werkt. Op moeilijke, vervuilde sites heeft dat model projecten mogelijk gemaakt die anders nooit van de grond kwamen. Die aanpak kopiëren we nu, maar we trekken ze open. Niet alleen waar de bodem vervuild is, maar ook waar herontwikkeling nodig is om woningen te bouwen, dorpskernen te versterken of voorzieningen te realiseren. Zo komen veel meer projecten in aanmerking. Met de bouwboost starten we nu proefprojecten om te tonen dat bouwen sneller kan, met meer duidelijkheid en op de juiste plekken, zonder opnieuw open ruimte op te offeren. Dat is geen bouwstop, dat is vooruitgang met gezond verstand.”
Wat zijn de concrete voordelen van de bouwboost?
Geen leegstandstaks: ontwikkelaars krijgen fiscale voordelen waardoor dat de projecten financieel realistisch worden en de kostprijs voor de koper lager ligt. Zo wordt de leegstandstaks tijdelijk opgeschort.
Registratierechten: ontwikkelaars krijgen verlaagde registratierechten
Minder papierwerk: overheden stemmen hun regels en procedures beter op elkaar af. Dat bespaart tijd en frustratie.
VIP behandeling bij departement omgeving: de VIP cel van het departement omgeving wordt ingeschakeld om de projecten versneld te realiseren
Bouwboostprojecten krijgen het label “algemeen belang” waardoor ze eenvoudiger kunnen afwijken op verouderde regels
…
Wat zijn de voordelen van de bouwboost?
Meer duidelijkheid voor iedereen: Gemeenten, eigenaars en bouwers weten van bij de start waar ze aan toe zijn. Geen verrassingen onderweg.
Leegstand krijgt sneller een nieuwe functie
Oude gebouwen en verloederde plekken in dorpen en steden kunnen sneller worden omgevormd tot woningen of voorzieningen.
Meer betaalbare woningen op de juiste plek
Er wordt vooral gebouwd waar het logisch is: in dorps- en stadskernen, dicht bij winkels, scholen en openbaar vervoer.
Betere leefomgeving
Projecten moeten ook zorgen voor groen, water en aangename publieke ruimte, niet alleen voor extra gebouwen.
