Brouns investeert dit jaar 4 miljoen euro in Demerbekken: 8 projecten voor waterweerbaarheid in het Hageland

Met de Blue Deal wil minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns Vlaanderen weerbaarder maken tegen periodes van droogte en hevige regenval. Brouns heeft de middelen voor 2026 nu toegewezen aan concrete projecten in strategische gebieden en in tal van andere regio’s in Vlaanderen. Voor het overstromingsgevoelige Demerbekken voorziet de minister vanuit de Blue Deal dit jaar 4 miljoen euro extra bovenop de reguliere budgetten van de Vlaamse administraties.

De Blue Deal is een kernonderdeel van het Vlaams Regeerakkoord en vertrekt vanuit een duidelijke ambitie: Vlaanderen weerbaarder maken tegen extreme weersomstandigheden, vandaag en in de toekomst. Droogteperiodes worden langer, hevige regenval intenser en de druk op onze waterkwaliteit neemt toe.

Daarom investeert Vlaanderen in 2026 gericht in maatregelen die water vasthouden, bufferen en zuiveren, en tegelijk onze natuur en leefomgeving versterken.

Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns:
 “Water is geen probleem dat we moeten wegwerken, maar een bondgenoot die we beter moeten benutten. Met de Blue Deal investeren we in 2026 meer dan 50 miljoen euro in projecten die Vlaanderen beschermen tegen droogte en overstromingen én die zorgen voor gezondere waterlopen en valleien. Om valleigebieden rondom de Demer waterweerbaar te maken voorzien we dit jaar 4 miljoen euro.”

Prioritaire strategische gebieden 

In 2026 gaat ongeveer 24 miljoen euro naar prioritaire strategische gebieden zoals de Demer, Dender, IJzer, Leie, Maas, Kleine Nete, Voer en Berwijn en de kustzones. In deze gebieden worden ingrepen gecombineerd op het vlak van waterveiligheid, waterbeschikbaarheid en waterkwaliteit.

Concreet gaat het onder meer om:

·       hermeandering van waterlopen en het herstel van natuurlijke oevers, zodat water trager kan afstromen en beter infiltreert;

·       aanleg en uitbreiding van gecontroleerde overstromingsgebieden, bijvoorbeeld in de valleien van de Demer en de Dender;

·       verwerving van gronden en gebouwen op strategische locaties om ruimte voor water te creëren en toekomstige risico’s te beperken;

·       herstel van natte natuur en valleigebieden, wat niet alleen water buffert maar ook biodiversiteit versterkt.

De overige Blue Deal-middelen gaan in 2026 naar:

·       Investeringen in lokale projecten, verspreid over heel Vlaanderen: 10 miljoen euro

·       investeringen in waterkwaliteit: 6 miljoen euro;

·       gebiedscoalities (lokale samenwerkingsverbanden voor een klimaatrobuuster landschap): 5 miljoen euro;

·       subsidies voor Natuur op School: 3 miljoen euro;

·       beleids- en wetenschapsondersteuning: 2,96 miljoen euro.

Vlaams parlementslid Katrien Partyka (cd&v):
“In onze regio weten we beter dan wie ook wat wateroverlast betekent. De Blue Deal toont dat we kiezen voor een langetermijnvisie. Wat we in 2026 met de verschillende projecten in het Hageland realiseren, is een investering in veiligheid, natuur en levenskwaliteit voor alle Vlamingen.”

Demer

De middelen voor de Demerbekken zullen dit jaar in het Hageland worden ingezet voor onderstaande 8 projecten:

Project hoogwaterbescherming Zoutleeuw. Net opwaarts de stad Zoutleeuw mondt de Dormaelbeek uit in de Kleine Gete. De Kleine Gete stroomt vervolgens door het stadscentrum, waardoor dit zeer gevoelig is aan overstromingen. De hoogwaterbescherming houdt in dat er dijken worden aangelegd om woningen te beschermen tegen wateroverlast, maar ook het oplossen van een vismigratieknelpunt, hermeandering, aanleg sedimentvang en waterbuffering voorzien.

Hermeandering van de Melsterbeek langs de Galgestraat in Geetbets. De Melsterbeek ligt diep ingesneden naast de Galgestraat in Geetbets. De gemeente Geetbets wenst een aanpassing uit te voeren van deze straat, gelet op de vele ongevallen die hier in het verleden hebben plaatsgevonden, waarvan sommige met dodelijke afloop. De Melsterbeek zorgt lokaal voor overstromingen. Door een geïntegreerde aanpak wordt zowel de toestand van de Galgestraat als de Melsterbeek verbeterd.

Hermeandering aan Papenbroek (Begijnenbeek, Bekkevoort). De hermeandering is gesitueerd aan Papenbroek en wordt uitgevoerd om de structuurkwaliteit van de waterloop te verhogen. Uitvoering werken najaar 2026.

Vernieuwing stuwen Demer en Velpe. Grondige revisie van de 3 stuwen op de Demer en 2 op de Velpe (vernieuwing elektrisch gedeelte, vervangen van onderdelen, …).

Daarnaast wordt in 2026 ook budget voorzien voor de verdere aanpak van de stuwconstructie en brug ‘Grote Steunbeer’ in Diest. Met de restauratie van de Grote Steunbeer, een historische stuwconstructie op de omgelegde Demer ter hoogte van Saspoort, willen we het waterpeil verhogen en de rivier weer écht door de stad leiden. Bovendien zal de renovatie de natuur in de omgeving een boost geven en de waterveiligheid en de beleving verhogen.

Er wordt ook budget voorzien voor de uitbreiding van het gecontroleerd overstromigsgebied op de Begijnenbeek te Assent.

Rondom Zichem bereiden we het landschapsecologisch herstel voor van de vijvercomplexen Doodbroek, Kraanrijk en Hoornblaas en de inrichtingswerken.

Voor het valleigedeelte tussen Betekom en Werchter (300 ha) wordt het natuurbeheerplan afgewerkt.