Droogte houdt Vlaanderen in de greep: code oranje blijft van kracht

Minister Brouns roept op om verstandig om te springen met water

De droogte blijft Vlaanderen stevig in haar greep houden. Omdat de verwachte neerslag uitblijft en waterstanden verder dalen, blijft code oranje van kracht. Dat werd donderdag bevestigd op de Droogtecommissie. Er zijn momenteel geen problemen met de drinkwaterbevoorrading, toch roept minister Brouns inwoners, landbouwers, bedrijven en overheden op om zeer spaarzaam om te springen met water zodat bijkomende maatregelen in de toekomst vermeden kunnen worden.

De voorbije weken viel nauwelijks neerslag van betekenis. Volgens de meest recente weersvoorspellingen blijft dat minstens tot midden augustus zo. Ook voor de rest van de maand blijft de onzekerheid groot. Daardoor neemt de druk op de watervoorraden verder toe.

"De kraan zal morgen niet droogvallen, maar de droogte wordt elke dag zichtbaarder. We zien lage waterstanden, dalende grondwaterpeilen en een toenemende druk op onze waterreserves. Wie vandaag spaarzaam omspringt met water, helpt mee voorkomen dat strengere en bindende maatregelen nodig worden. Daarom vragen we iedereen om elke vorm van waterverspilling te vermijden", zegt Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns.

Lage waterstanden en dalend grondwater

De droogte laat zich inmiddels voelen in heel Vlaanderen. De neerslagtekorten lopen verder op en uit metingen blijkt dat de bovenste grondwaterlagen sterk onder druk staan. Ongeveer 83 procent van de meetpunten noteert lage tot uiterst lage grondwaterstanden voor de tijd van het jaar. Bij bijna de helft van de meetpunten gaat het zelfs om uitzonderlijk lage waarden.

Ook de debieten in onbevaarbare waterlopen blijven zeer laag. In bijna heel Vlaanderen gelden intussen captatieverboden om kwetsbare waterlopen te beschermen. Op de bevaarbare waterwegen wordt de situatie van nabij opgevolgd. Zo zorgen lage afvoeren vanuit Wallonië voor bijkomende druk op het watersysteem in West-Vlaanderen.

Naast de lage waterstanden worden ook andere gevolgen van de droogte steeds zichtbaarder. Blauwalgen komen momenteel op veel plaatsen voor en in de IJzer en de kustpolders neemt de verzilting verder toe.

Drinkwater blijft verzekerd

Ondanks de aanhoudende droogte blijft de drinkwaterbevoorrading verzekerd. Daarom blijft de statusindicator voor drinkwater op code geel staan, wat overeenkomt met verhoogde waakzaamheid.

Wel ligt het waterverbruik momenteel hoger dan normaal voor deze periode van het jaar. De combinatie van warm weer en aanhoudende droogte zorgt ervoor dat de watermaatschappijen en beheerders de situatie nauwgezet blijven opvolgen. Vooral de beschikbaarheid van Maaswater vraagt extra aandacht.

Momenteel zijn nog geen dwingende maatregelen nodig, maar de Vlaamse overheid vraagt burgers en bedrijven wel om zeer verstandig met water om te gaan. Door onnodig waterverbruik te vermijden, helpen zij mee om de beschikbare voorraden zo lang mogelijk op peil te houden.

Stimuleren van hergebruik

De aanhoudende droogte onderstreept ook het belang van alternatieve waterbronnen. Daarom maakte minister Brouns deze zomer tijdelijk de weg vrij voor een eenvoudiger gebruik van teruggewonnen water. Zo kunnen landbouwers en tuinbouwers voor irrigatie en beregening gebruikmaken van gezuiverd bedrijfsafvalwater afkomstig van voedingsbedrijven. Daarnaast kunnen lokale besturen en andere organisaties gezuiverd afvalwater van rioolwaterzuiveringsinstallaties inzetten voor toepassingen zoals het besproeien van openbaar groen of sportvelden en het vullen van veegwagens. Deze mogelijkheden blijven van kracht tot 15 oktober 2026. 

"Elke liter drinkwater die we kunnen vervangen door veilig hergebruikt water, is vandaag winst. Die mogelijkheden bestaan, maar worden nog te weinig benut. Daarom roep ik landbouwers, bedrijven en overheden op om maximaal gebruik te maken van deze alternatieve waterbronnen waar dat mogelijk is", aldus Jo Brouns.

Voorbereid dankzij investeringen

Vlaanderen investeert al jaren in een robuuster watersysteem via de Blue Deal. Door water meer vast te houden, slimmer te hergebruiken en extra ruimte te geven aan infiltratie, wordt Vlaanderen beter bestand tegen langere periodes van droogte.

"De droogte van vandaag toont waarom Vlaanderen de voorbije jaren zo sterk heeft ingezet op de Blue Deal. Door water meer vast te houden en slimmer te gebruiken, staan we vandaag veel sterker dan enkele jaren geleden. Maar droogte verdwijnt niet vanzelf. Daarom blijven we investeren in een Vlaanderen dat bestand is tegen langere periodes zonder regen”, aldus Brouns.

Wat kan jij doen? Water besparen wanneer dat kan, lekken herstellen, regenwater gebruiken waar mogelijk en onnodig waterverbruik vermijden, blijven de meest doeltreffende maatregelen om samen de gevolgen van de droogte te beperken.

De droogtecommissie blijft de situatie de komende weken van dichtbij opvolgen. Als de droogte aanhoudt, zullen eventuele bijkomende maatregelen tijdig worden bekeken en gecommuniceerd.