Droogtecommissie schaalt op naar code oranje: maatregelen helpen watervoorraden beschermen
Door het uitzonderlijk warme en droge weer van de afgelopen weken zijn de debieten en waterstanden in de waterlopen in Vlaanderen sterk gedaald. Daarom beslist de Droogtecommissie om het beheerniveau voor droogte op te schalen naar code oranje en de statusindicator voor de drinkwaterbevoorrading uit voorzorg op code geel te plaatsen.
De Droogtecommissie is vandaag voor de eerste keer deze zomer samengekomen om de huidige droogtesituatie in Vlaanderen te bespreken. Door het uitzonderlijk warme weer en het uitblijven van neerslag van de afgelopen weken zijn de debieten en waterstanden sterk gedaald. Op de meeste locaties worden drempels onderschreden en worden zelfs minimumniveaus voor de tijd van het jaar gemeten. Omdat er de komende dagen amper regen wordt voorspeld, wordt verwacht dat de situatie verder zal verslechteren.
Ook de grondwatertoestand is door de warmte de afgelopen weken sterk achteruitgegaan. Momenteel bevindt ongeveer 70 procent van de grondwaterstanden zich op een laag tot zeer laag niveau voor de tijd van het jaar. Daardoor krijgen waterlopen minder voeding vanuit het grondwater, waardoor de debieten in die waterlopen verder afnemen. Naast dalende debieten en (grond) waterpeilen worden we geconfronteerd met stijgende verziltingswaarden vooral op de IJzer en de kanalen in West-Vlaanderen. Ook het aantal locaties met een problematisch hoge aanwezigheid van toxische blauwalgen is sterk gestegen.
Daarom beslist de Droogtecommissie om het beheerniveau voor droogte op te schalen naar code oranje (niveau 2). In deze fase worden maatregelen afgestemd binnen de Droogtecommissie om de gevolgen van de droogte zo veel mogelijk te beperken.
Katrien Smet, woordvoerster van de Droogtecommissie:"De huidige droogte toont opnieuw hoe kwetsbaar Vlaanderen is voor langere periodes zonder neerslag. Door op te schalen naar code oranje kunnen we maatregelen beter op elkaar afstemmen en verdere schade helpen voorkomen. Tegelijk blijven we investeren in een robuust watersysteem dat beter bestand is tegen droogte. Maar hoe goed we ons ook voorbereiden: verstandig omgaan met water blijft essentieel."
Drinkwaterbevoorrading blijft verzekerd
Hoewel de levering van drinkwater vandaag nergens in Vlaanderen in het gedrang komt, wordt de statusindicator voor de drinkwaterbevoorrading uit voorzorg opgeschaald naar code geel voor heel Vlaanderen. Die opschaling volgt op de verhoging van het droogtebeheerniveau naar code oranje.
Code geel betekent niet dat er nu al bevoorradingsproblemen zijn. De Vlaamse waterbedrijven verzekeren dat er voldoende drinkwater beschikbaar blijft voor gezinnen en bedrijven.
Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns:"De Vlaamse waterbedrijven zijn vandaag beter gewapend tegen langdurige droogte dan enkele jaren geleden. Dankzij gerichte investeringen van de voorbije jaren en een verhoogde samenwerking beschikken zij over meer capaciteit, extra verbindingen tussen de verschillende drinkwaternetwerken en alternatieve waterbronnen om langere droge periodes op te vangen. Met het geactualiseerde Strategisch Plan Waterbevoorading – Drinkwater zetten we deze dynamiek verderwaarmee Vlaanderen de leveringszekerheid van drinkwater verder versterken. Maar bewust omgaan met kraanwater blijft de boodschap."
Meer informatie over de openbare watervoorziening is beschikbaar via het Strategisch Plan Waterbevoorrading.
De Droogtecommissie roept burgers daarom op om spaarzaam en verstandig om te gaan met kraanwater en water in het algemeen. Niet-essentieel watergebruik beperken en zuinig omspringen met kraanwater helpen om de druk op de watervoorraden te verminderen. Bekijk de actuele situatie
Maatregelen van kracht
In alle provincies gelden momenteel onttrekkingsverboden in onbevaarbare waterlopen. Langs de bevaarbare waterlopen in het IJzerbekken worden de locaties voor mobiele onttrekkingen gesloten.
Ook op de bevaarbare waterwegen worden verschillende waterbesparende maatregelen genomen. Zo wordt gegroepeerd geschut (schepen worden dan in groep door de sluis gelaten, waardoor er minder water verloren gaat), wordt schutdebiet teruggepompt naar het opwaarts kanaalpand, worden watervangen gedeeltelijk dichtgezet (er wordt dan minder water uit de waterweg afgetapt voor andere functies) en gelden op sommige locaties diepgangbeperkingen voor de scheepvaart.
Daanaast geldt op deeltrajecten van de Kleine Nete en de Dommel een tijdelijk kano- en kajakverbod wegens de lage waterstanden.
Door het warme weer worden op verschillende locaties ook blauwalgen vastgesteld. Op die plaatsen kunnen recreatie- en gebruiksbeperkingen gelden.
Om landbouwers te ondersteunen nu door de droogte en de geldende onttrekkingsbeperkingen minder oppervlaktewater beschikbaar is, beslist Vlaams minister Jo Brouns ook om de inzet van alternatieve waterbronnen verder te faciliteren door de vrijstellingsregeling voor een waterhergebruikstoelating te activeren. Via een tijdelijke vrijstellingsregeling kunnen gezuiverd effluent van geselecteerde rioolwaterzuiveringsinstallaties van Aquafin en gezuiverd bedrijfsafvalwater uit de voedingsindustrie eenvoudiger worden ingezet. Een melding aan de Vlaamse Milieumaatschappij volstaat, er is geen uitgebreidere toelating nodig. .
Minister Jo Brouns: “We maken het voor landbouwers mogelijk om gezuiverd afvalwater van voedingsbedrijven makkelijker te gebruiken voor irrigatie en beregening. Zo bieden we landbouwers extra perspectief in een moeilijke periode én zetten we een belangrijke stap richting duurzaam waterhergebruik. Water dat anders zou worden geloosd, krijgt zo een nuttige tweede bestemming. Ook openbare besturen kunnen eenvoudiger gebruik maken van dergelijk gezuiverd bedrijfsafvalwater maar ook van heteffluent van geselecteerde rioolwaterzuiveringsinstallaties van Aquafin.”
Een overzicht van alle maatregelen vind je via opdehoogtevandroogte.be.
Samen verantwoordelijkheid nemen
De Droogtecommissie blijft de situatie de komende weken nauwgezet opvolgen. Hoewel de drinkwaterbevoorrading verzekerd blijft en er momenteel geen bijkomende beperkingen voor kraanwater gelden, vraagt zij aan burgers, bedrijven en lokale besturen om verspilling van water zoveel mogelijk te vermijden.
Lokale besturen kunnen het goede voorbeeld geven door spaarzaam om te gaan met water bij het beheer van openbaar groen en infrastructuur. Bedrijven worden aangemoedigd om maximaal in te zetten op waterbesparing, hergebruik van water en het gebruik van alternatieve waterbronnen waar mogelijk. Door vandaag verstandig met water om te gaan, versterken we samen de weerbaarheid van Vlaanderen tegen droogte en waterschaarste in de toekomst.
Meer informatie
