Minister Brouns zorgt voor duidelijke en werkbare regels rond bemalingswater bij bouw- en infrastructuurwerken

De Vlaamse Regering heeft vrijdag, op voorstel van Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns, een nieuw decreet dat duidelijkheid schept over bemalingswater bij bouw- en infrastructuurwerken goedgekeurd. Het gaat om grondwater dat tijdelijk wordt opgepompt om werken in een bouwput droog en veilig te kunnen uitvoeren, bijvoorbeeld bij de bouw van woningen, de aanleg van wegen, rioleringen of grote infrastructuurprojecten. 

Vandaag worden hiervoor vergunningen verleend om grondwater op te pompen, in geval van verontreiniging verregaand te zuiveren en vervolgens terug te lozen in bijvoorbeeld een nabijgelegen gracht, bekken of ander waterlichaam. Verschillende van deze vergunningen werden de voorbije maanden door de Raad voor Vergunningsbetwistingen vernietigd. De Raad baseerde zich daarbij op de Europese Kaderrichtlijn Water, die niet toestaat dat het waterlichaam waarin het gezuiverde grondwater wordt geloosd ook maar enigszins verslechtert ten opzichte van de huidige toestand. 

Concreet betekende dit dat grondwater dat bijvoorbeeld 500 nanogram PFAS bevat en na zuivering nog 100 nanogram PFAS bevat, niet in een ander waterlichaam mocht worden geloosd. Zelfs al wordt 90 procent van de aanwezige sporen van verontreiniging uit het milieu verwijderd, werd geen enkele, zelfs minimale, lokale verslechtering toegestaan. Hoewel zo de overgrote hoeveelheid verontreinigende stoffen uit het milieu werd gehaald, leidde deze interpretatie in de praktijk tot stilgelegde werven, lange procedures en zeer hoge kosten, vooral bij bouw- en infrastructuurprojecten van maatschappelijk belang.

Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns:

“Met het opleggen van verregaande zuiveringsprogramma’s laten we de waterkwaliteit maximaal verbeteren, maar zorgen we er tegelijk voor dat noodzakelijke bouw- en infrastructuurwerken niet langer nodeloos en op basis van een juridische fictie vastlopen. Regels moeten beschermen, niet op kafkaiaanse wijze blokkeren wanneer de milieutoestand er aanzienlijk op vooruitgaat. Ik ben blij dat Europa dat nu ook uitdrukkelijk erkent.”  Het Europees parlement heeft vorige maand daarvoor de Kaderrichtlijn Water aangepast. 

Wat verandert er met deze nieuwe regels?

Het decreet maakt duidelijk dat bemalingswater onder duidelijke en strenge voorwaarden kan worden geloosd:

• er mag bij de overgang tussen waterlichamen geen netto toename van vervuiling zijn;

• de best haalbare zuiveringstechnieken moeten altijd worden toegepast;

• lozing is niet toegelaten in of nabij drinkwaterwinningen;

• er moet worden aangetoond dat er geen betere milieuvriendelijke alternatieven zijn;

• de overheid houdt toezicht en de toepassing wordt transparant opgevolgd

Er treedt dus geen versoepeling op van zuiverings- of lozingsnormen. De bescherming van mens en milieu blijft centraal staan en wordt terug juridisch mogelijk gemaakt.

Een concreet voorbeeld

• Stel: bij de aanleg van een nieuwe riolering moet tijdelijk grondwater worden weggepompt. Dat water bevat PFAS die jaren geleden in de bodem terechtkwam.

• Vroeger: hoewel 90 % van de verontreiniging uit het milieu werd gehaald kon een vergunning geweigerd of vernietigd worden, omdat het ontvangende oppervlaktewater een minimale verhoging aan verontreinigde stoffen zou kennen. De werken lagen stil of de kosten voor bijkomende zuivering liepen sterk op, zonder dat het milieu daar beter van werd.

• Met de nieuwe regels: als het water correct wordt gezuiverd, geen extra vervuiling veroorzaakt en niet in drinkwaterzones terechtkomt, kan de vergunning doorgaan. Zo kan de riolering worden aangelegd én verbetert het milieu.

Dankzij deze duidelijke regels:

• Kunnen grote hoeveelheden verontreinigde stoffen effectief uit onze natuur worden verwijderd;

• vermijden we onnodige vergunningenstops;

• blijven grote en kleine projecten haalbaar;

• wordt rechtszekerheid geboden aan burgers, lokale besturen en bedrijven;

• kiezen we voor effectieve milieuverbetering in plaats van juridische stilstand.

Met deze nieuwe regeling kiest de Vlaamse Regering voor gezond verstand, rechtszekerheid en een evenwichtige aanpak die zowel het milieu als de samenleving vooruithelpt.