Minister Jo Brouns versterkt elektriciteitsnet in Noord-Limburg: Nieuw onderstation op hoogspanningslijn tussen Massenhoven en Van Eyck in Balen

‍De Vlaamse Regering heeft vandaag, op voorstel van Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns, het ontwerp van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) 'Onderstation op de hoogspanningslijn tussen Massenhoven en Van Eyck' voorlopig vastgesteld. Dit GRUP maakt de bouw van een nieuw hoogspanningsonderstation in Balen mogelijk. Het onderstation zal het elektriciteitsnet in Noord-Limburg versterken en de verdere uitbouw van het energiesysteem ondersteunen.

Een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) wijzigt of bevestigt de bestemming van gronden. In dit geval wordt een zone met een agrarische bestemming omgezet naar een bestemming voor gemeenschaps- en openbare nutsvoorzieningen. Die bestemmingswijziging is noodzakelijk voor de inplanting van het nieuwe onderstation op de bestaande 380 kV-hoogspanningslijn tussen Massenhoven en Van Eyck.

Dit onderstation moet de transformatie van de elektrische spanning mogelijk maken en zal ongeveer 5 ha innemen. Het onderstation is een aftakking van een 380kV hoogspanningslijn en zal de energie transformeren naar een lagere spanning, tot 150 kV. Vanuit het station wordt de elektriciteit via een ondergrondse kabel aangesloten op het elektriciteitsnet in Noord-Limburg.

Elektriciteitsnet klaar maken voor de toekomst

Elektriciteit speelt een steeds grotere rol in onze energievoorziening. De verdere uitbouw van hernieuwbare energie en de toenemende elektrificatie van industrie, mobiliteit en verwarming vragen om een sterker en slimmer hoogspanningsnet.

Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns: "Een sterk elektriciteitsnet is vandaag even belangrijk als een sterk wegennet. Het is een basisvoorwaarde voor onze strategische autonomie, onze energiezekerheid en de verdere ontwikkeling van onze economie. Met dit onderstation creëren we de noodzakelijke infrastructuur om Noord-Limburg klaar te maken voor de toekomst, met ruimte voor industriële groei en de verdere integratie van hernieuwbare energie."

Versterking van het hoogspanningsnet in Noord-Limburg

Elia plant drie investeringen om het elektriciteitsnet in Noord-Limburg te versterken:

• een aftakpunt en nieuw onderstation in Balen op de bestaande 380 kV-hoogspanningslijn tussen Massenhoven en Van Eyck;

• een nieuw onderstation in Lommel (Dorperheide-Kristalpark);

• een ondergrondse 150 kV-kabelverbinding tussen beide stations.

Onderstation in Balen

De snelle industriële ontwikkeling in Noord-Limburg, onder meer in Kristalpark (Lommel) en Nolimpark (Pelt), zorgt voor een sterk toenemende vraag naar elektriciteit. Vandaag ontbreekt in deze regio een aftakking op het 380 kV-net. Daarom wordt een dubbele aftakking voorzien vanaf de bestaande hoogspanningslijn tussen Massenhoven en Van Eyck.

Omdat nieuwe bovengrondse hoogspanningsverbindingen zoveel mogelijk worden vermeden, wordt het onderstation gebouwd in de onmiddellijke nabijheid van de bestaande hoogspanningslijn.

Na een onderzoek van verschillende mogelijke locaties werd gekozen voor een terrein ten westen van het Kanaal van Beverlo, nabij Schoorheide in Balen. Volgens het plan-MER heeft deze locatie de minste impact op de omgeving. Het onderstation wordt landschappelijk ingepast en bevindt zich niet in de onmiddellijke nabijheid van woningen.

Voor het onderstation in Lommel en de ondergrondse kabelverbinding is geen GRUP nodig, omdat de huidige bestemmingen deze infrastructuur al toelaten.

Compensatie van de ruimte-inname

De Vlaamse Regering blijft inzetten op een zorgvuldig ruimtegebruik. Daarom wordt de bijkomende ruimte-inname gecompenseerd via planologische compensatie.

In Lommel wordt een zone voor gemeenschapsvoorzieningen, waarvan de bestemming achterhaald is, omgezet naar agrarisch gebied. Ook in Pelt wordt een woonuitbreidingsgebied dat niet zal worden ontwikkeld herbestemd naar agrarisch gebied. Zo wordt het bestaande landbouwgebruik bevestigd en de open ruimte versterkt.

Deelnemen aan het openbaar onderzoek

Van 18 augustus tot en met 16 oktober 2026 kan iedereen schriftelijk bezwaren of opmerkingen indienen op het ontwerp GRUP. Omwonenden krijgen nog een folder in de bus met de uitnodiging deel te nemen aan een informatiemarkt.

Meer info

Alle documenten zijn in te kijken op https://www.vlaanderen.be/onderstation-op-de-hoogspanningslijn-tussen-massenhoven-en-van-eyck. Hier kunnen ook inspraakreacties ingediend worden en vragen gesteld via het contactformulier. Vanaf 18 augustus liggen de documenten ter inzage in Balen, Lommel en Pelt. Inzage is mogelijk op afspraak.

Het planteam verwerkt alle inspraakreacties op het ontwerp en past het plan eventueel nog aan. Nadien gaat het opnieuw naar de Vlaamse Regering voor de definitieve vaststelling.