Van drogere voeten tot groenere buurten: de Blue Deal draait op volle kracht
Een dorp beter beschermen tegen wateroverlast. Een verdwenen beek weer bovenhalen. Regenwater vasthouden voor droge weken. De Blue Deal maakt op steeds meer plekken in Vlaanderen een tastbaar verschil. Dat blijkt uit de tussentijdse rapportering over 2025. Achter de cijfers zitten concrete projecten, van onze dorpscentra tot onze natuurgebieden.
Ruimte voor water
Te veel water op het ene moment, te weinig op het andere. Met de Blue Deal pakken we beide uitdagingen samen aan. We geven beken opnieuw ruimte, vangen regenwater op en vervangen beton door groen. Zo beschermen we woningen beter tegen wateroverlast en bouwen we watervoorraden op voor droge periodes.
Dat werk wordt op steeds meer plekken in Vlaanderen zichtbaar. Op een groenere speelplaats waar kinderen kunnen ravotten. Langs een beek die opnieuw door een dorpscentrum stroomt. Of in een natuurgebied dat water vasthoudt en tegelijk bruist van het leven.
Achter elk project staan mensen die samen hun omgeving sterker maken: lokale besturen, landbouwers, natuurverenigingen, waterbeheerders en inwoners.
Jo Brouns
Te veel water op het ene moment, te weinig op het andere. We kennen het probleem intussen maar al te goed. Een hevige bui kan straten en kelders onder water zetten. Enkele droge weken later snakken tuinen, akkers en natuur naar regen en neemt de kans op natuurbranden toe.
Met de Blue Deal pakt de Vlaamse Regering deze problemen geïntegreerd aan. Door water op te vangen waar dat veilig kan. Door het meer tijd te geven om in de bodem te trekken. En door woningen en buurten beter te beschermen waar dat nodig is.
De rapportering over 2025 laat zien hoe dat werk vooruitgaat. Sommige projecten zijn klaar, elders zijn de werken bezig of is geld vrijgemaakt voor de volgende stap.
Twaalf zwembaden water opvangen
In Voeren kunnen drie nieuwe waterbuffers samen meer dan 30 miljoen liter regenwater tijdelijk opvangen. Dat is ongeveer twaalf olympische zwembaden.
Bij hevige regen houden ze water tegen dat anders meteen verder zou stromen. Daarna laten ze het geleidelijk weer door. Zo helpen ze het risico op overstromingen in de dorpskernen langs de Voer te verkleinen.
Langs de Schelde gebeurt iets vergelijkbaars, maar op een veel grotere schaal. In Wal-Zwijn, bij Hamme, opende in 2025 een overstromingsgebied van 165 hectare in het kader van het Sigmaplan. Bij stormtij kan de Schelde er tijdelijk water kwijt. Dat vermindert de druk op de rivier en helpt het achterland beschermen. Tegelijk krijgt de natuur er meer ruimte. Met het Sigmaplan werken het Agentschap voor Natuur en Bos en de Vlaamse Waterweg samen aan een verhoging van de waterweerbaarheid
Van voetbalterrein naar ruimte voor water
Soms begint een verandering met een aankoop. In de Lestpolder werd in 2025 een voetbalterrein aangekocht om er plaats te maken voor water en natte natuur.
In Nijlen en Geel gaat het samen om ongeveer negen hectare aangekochte gronden in de Kleine Netevallei. Die moeten helpen om natuurgebieden beter met elkaar te verbinden en meer ruimte te geven aan water.
De grond is daarmee nog niet ingericht. Maar de aankoop maakt de volgende stap mogelijk: plekken herstellen waar water mag blijven staan en natuur opnieuw kan groeien.
Een beek terug in het daglicht
Water krijgt ook opnieuw een zichtbare plaats in onze buurten. In Waregem wordt de Gaverbeek over ongeveer 180 meter opengelegd. Waar het water jarenlang door een ondergrondse koker stroomde, komt een open beek met ruimte om erlangs te wandelen en krijgt water bij hevige neerslag ook meer ruimte.
Zelfs de oude koker krijgt volgens het projectplan een tweede leven: als buffer om regenwater op te vangen.
Ook in Gullegem wordt geïnvesteerd om de Heulebeek opnieuw bovengronds te brengen. In Tienen gaat het om de Gete aan Het Schip. Zo verandert een ingreep voor water ook de plek waar mensen wonen, winkelen of een wandeling maken.
Water bewaren voor droge weken
De Blue Deal gaat ook over wat er gebeurt wanneer de regen uitblijft. Water dat te snel wegstroomt, missen we later. Daarom krijgen beken, natte graslanden en veengebieden bijzondere aandacht.
In Kasterlee wordt de herinrichting van de Kleine Nete bij Houtum voorbereid, zodat de rivier opnieuw meer kan kronkelen.
Ook kleinere ingrepen helpen: verharding weghalen, grachten herstellen of poelen aanleggen. Zo krijgt regenwater meer kansen om ter plaatse te blijven en in de bodem te trekken.
Bescherming op maat van de buurt
Waar veel mensen dicht bij het water wonen, zijn ook extra beschermingswerken nodig. Waar er geen andere optie is, worden individuele beschermingsmaatregelen voorzien zoals in Moelingen langs de Berwijn. Langs de Dender worden dan weer woningen opgekocht in uitvoering van het T.OP-Denderprogramma om deze regenwaterrivier op een ingrijpende manier meer ruimte te geven.
Een waterkering in de stad, een buffer boven een dorp of een beek die opnieuw ruimte krijgt: elke plek vraagt een eigen oplossing. Daarom werken Vlaamse diensten en gemeenten samen met onder meer landbouwers en natuurbeheerders.
De tussentijdse rapportering toont hoe al die inspanningen samenkomen. De Blue Deal wordt zichtbaar op het terrein, stap voor stap: in een buurt die beter beschermd wordt, een beek die weer bovenkomt en een vallei die water langer vasthoudt.
